PANDA EXPRESS

ရွင္ေပတရု

တမန္ေတာ္ ၁၂ ပါးတြင္ ရွင္ေပတရုသည္ အေရးပါ အရာ ေရာက္ေလသည္။ ရွင္ေပတရုအား Simon Peter ဟု ေခၚေ၀ၚၾကသည္။ Simon ဆိုသည္မွာ ဂရိဘာသာအားျဖင့္ ”ၾကားျခင္း” ဟု အဓိပၸါယ္ရျပီး Peter ဆိုသည္မွာ ”ေက်ာက္” ဟု အနက္ရေလသည္။ Simon မွာ မိဘမ်ား ေပးထားေသာ နာမည္ရင္း ျဖစ္ျပီး Peter မွာ ခရစ္ေတာ္မွ ေပးထားေသာအမည္ ျဖစ္သည္။ ခရစ္ေတာ္သည္ ရွင္ေပတရုအား ပထဆံုးေသာ တမန္ေတာ္အျဖစ္ ခန္ ့အပ္ခဲ့သည္။ ရွင္ေပတရုသည္ အေျႏၵ(Andrew) ႏွင့္ ညီအစ္ကို ေတာ္စပ္ျပီး တံငါလုပ္ငန္းအားျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းျပဳသည္။ ေဗာေနရဂက္(၀ါ) ”မိုၾကိဳးသား” မ်ားဟု အမည္ရေသာ ေယာဟန္၊ယာကုပ္ တို ့ညီအစ္ကို တို ့ႏွင့္ အတူ တံငါလုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ ရွင္ေပတရုတို ့ညီအစ္ကို ႏွစ္ေယာက္ တံငါသည္ ဘ၀ျဖင့္ က်င္လည္ရင္း ခရစ္ေတာ္ႏွင့္ ေတြ ့ဆံုကာ ခရစ္ေတာ္မွ ”လူကို မွ်ားေသာ တံငါ” ျဖစ္ေစမည္ဟု ေျပာဆို ေခၚေဆာင္ အေစခံေစခဲ့သည္။

ဂေနၤသရက္္အိုင္၀န္းက်င္၌ ခရစ္ေတာ္က လူစုလူေ၀းၾကီးအား တရားေဟာၾကားရာ၌ ရွင္ေပတရုက မိမိပိုင္ တံငါသံုးေလွကို အသံုးျပဳေစခဲ့သည္။ ထိုသို ့အသံုးျပဳ ရင္းျဖင့္ ခရစ္ေတာ္မွ ထူျခားအံ့ၾသဖြယ္ရာ တန္ခိုးကိုျပခဲ့သည္။ ငါးမည္သို ့မွ်မရေသာ ေန ့တစ္ေန ့၌ ခရစ္ေတာ္မွ “ေရနက္ရာသို ့ေရြဦးေလာ့” ဟု ဆိုသျဖင့္ မိန္ ့ၾကားသည့္အတိုင္း ခရစ္ေတာ္ညြန္ျပသည့္ေနရာ၌ ပိုက္ကြန္ကို ခ်ေလရာ ငါးေျမာက္ျမားစြာ ကို ရေလသည္။ ထိုသို ့ေသာ တန္ခိုးနမိတ္ကို ျမင္ျပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ရွင္ေပတရုသည္ အေျႏၵႏွင့္အတူ ခရစ္ေတာ္ေနာက္သို ့လိုက္ခဲ့ေလသည္။(မွတ္ခ်က္။။ ရွင္ေပတရု လက္ထက္က သံုးခဲ့ေသာ ေလွ ကို ယခုအခါ Jesus Boat ဟု ေခၚဆိုၾကျပီး ျမင့္ျမတ္ေသာေနရာသို ့ အလည္တစ္ေခါက္(၂) ၌ စာေရးသူ ေဖၚျပခဲ့ဘူးပါသည္။)

ခရစ္ေတာ္ႏွင့္ အတူသြားလာေနခိုက္ ရွင္ေပတရုသည္ က်န္ေသာ တမန္ေတာ္မ်ားႏွင့္စာလ်င္ စကားအေျပာဆံုးပုဂိၢဳလ္ ျဖစ္ေလသည္။ ခရစ္ေတာ္ ေရေပၚ၌ လမ္းေလ်ွာက္ေလရာ ရွင္ေပတရုလည္း ခရစ္ေတာ္နည္းတူ လမ္းေလွ်ာက္ခဲ့ဘူးသည္။ သို ့ေသာ္ ယံုၾကည္မွု မခုိင္ေသာေၾကာင့္ ခဏသာ ေရေပၚ၌ လမ္းေလ်ွာက္ခဲ့ျပီး နစ္ျမဳပ္ေလသည္။

ေနာက္ဆံုးေသာ ညစာစားပြဲ၌ ခရစ္ေတာ္က တမန္ေတာ္မ်ားကို ေျခဆင္းေပးျခင္း အမွုကို ျပဳရာ၊ ရွင္ေပတရုမွ ဦးစြာ ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ ခရစ္ေတာ္က ”သင့္ကိုငါမေဆးရလွ်င္ သင္သည္ငါႏွင့္ မဆက္ဆံရဟု” ဟု ဆိုမွသာ ”အကြၽႏ္ုပ္၏ေျခကိုသာ မေဆးပါႏွင့္။ လက္ကို၄င္း၊ ဦးေခါင္းကို၄င္း ေဆးေတာ္မူပါ” ဟု ဆိုကာ လက္ခံေလသည္။

ခရစ္ေတာ္ အဖမ္းခံရေသာည၌ ရွင္ေပတရုသည္ ဖမ္းဆီးသူမ်ားကို တိုက္ခိုက္ရာ၌ မိမိဓါးျဖင့္ ယဇ္ပေရာဟိတ္မင္း၏ ငယ္သား တစ္ဦးျဖစ္သူ မာလခု နားရြက္ကို ျဖတ္ခဲ့ဘူးသည္။ ခရစ္ေတာ္မွ ျပတ္သြားေသာ ငယ္သား၏ နားရြက္ကို ထူးျခားအံ့ဖြယ္ရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ ျပန္ဆက္ေပးခဲ့သည္။

ရွင္ေပတရုသည္ ခရစ္ေတာ္ ဖမ္းဆီးခံရျပီးေနာက္ ကိုယ္ေတာ္ကို သံုးၾကိမ္တိုင္တိုင္ ျငင္းပယ္ခဲ့ဘူးသည္။ ထိုသို ့ျငင္းပယ္လိမ့္မည္ ဆိုသည့္ အေၾကာင္းကိုလည္း ေနာက္ဆံုးေသာ ညစာစားပြဲ၌ ခရစ္ေတာ္မွ ၾကိဳတင္၍ သိျမင္ေျပာျပခဲ့သည္။ ယဇ္ပေရာဟိတ္မင္း၏ အိမ္၌ အခိုင္းအေစ အမ်ိဳးသမီးက ရွင္ေပတရုအား ခရစ္ေတာ္ႏွင့္ အတူ ေတြ ့ဘူးသည္ဟု ဆိုေသာအခါ၌ ပထမအၾကိမ္ျငင္းပယ္ခဲ့ျပီး၊ ထုိအမ်ိဳးသမီး(အျခား ေသာ အခုိင္းအေစ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးလည္း ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္သည္)က ခရစ္ေတာ္၏ ေနာက္လိုက္ဟု ထပ္မံစြပ္စြဲ ျပန္ေသာအခါ ဒုတိယအၾကိမ္ ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။ ရွင္ေပတရု၏ ဂါလိလဲျပည္သား ေျပာဟန္ဆိုဟန္ကို အေျချပဳ၍ ဂါလိလဲျပည္သား ခရစ္ေတာ္ေနာက္လိုက္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု စြပ္စြဲၾကျပန္ေသာအခါ တတိယအၾကိမ္ ျငင္းပယ္ခဲ့သည္။

ခရစ္ေတာ္ ရွင္သန္ထေျမာက္ျပီး သခ်ိဳင္းဂူထဲသို ့ ပထမဦးဆံုး အေျပးအလြား သြားၾကည့္ခဲ့ျပီး အေလာင္းကို မေတြ ့ရပဲ အ၀တ္စည္းကိုသာ ေနရာမပ်က္ ပံုလ်က္သား ေတြ ့ရေလသည္။ ထို သို ့ေတြ ့ျပီး ေနာက္၀ယ္ အျခား တမာန္ေတာ္မ်ားကို အေၾကာင္းၾကား ေျပာဆိုျခင္း မျပဳေတာ့ပဲ မိမိေနရပ္သို ့ ျပန္ခဲ့ေလ သည္။

တမန္ေတာ္၀တၳဳအရ ရွင္ေပတရုသည္ ကနဦး ခရစ္ေတာ္ ယံုၾကည္သူလူထုကို ပင္ေတကုေတၱပြဲ(Pentecost) ေန ့မ်ား၌ ေလဟာျပင္ တရားေဒသနာမ်ားကို ေဟာၾကားသည္။ ယုဒရွကာယုဒ္ ေနရာကို အစားထိုး ျဖည့္ဆည္းရာ၌လည္း အစားထိုးမည့္သူကို ဦးေဆာင္ေရြးခ်ယ္ေပးခဲ့သည္။ဂ်ဴးတရားရုံးမ်ား၌ ရွင္ေယာဟန္ႏွင့္ အတူ ႏွစ္ၾကိမ္တိုင္တိုင္ ဆင့္ေခၚေမးျမန္းျခင္း ခံရဘူးသည္။ ထိုသို ့ေမးျမန္းခံရသည္ အခါတိုင္း၌ ရဲရင့္စြာ ဆန္ ့က်င္တုန္ျပန္ခဲ့သည္။ လုဒျမိဳ ့(Lydda),ယုေပၸၿမိဳ႔ (Joppa) ,ကဲသရိၿမိဳ႔(Caesarea) မ်ားသို ့သာသနာျပဳခရီးမ်ားထြက္ခဲ့ျပီး သတင္းေကာင္းကို ကၠဳသေရလ အမ်ိဳးမဟုတ္ေသာ တစ္ပါးအမ်ိဳးသားတို ့အား ေ၀ငွခဲ့သည္။

ဂလာတိ ၾသ၀ါဒစာအရ ရွင္ေပတရုႏွင့္ ရွင္ေပါလု တို ့သည္ ေဂ်ရုဆလင္ျမိဳ ့၌ ေတြ ့ဆံုခဲ့ျပီး ၊ အႏၱိအုတ္ျမိဳ ့(Antioch)တြင္ ေျပာင္းလဲလာသူ တိုင္းတပါးသား ခရစ္ယာန္မ်ားကို ဂ်ဴးလူမ်ိဳး ခရစ္ယာန္မ်ားႏွင့္ ခြဲခြဲဲျခားျခားဆက္ဆံသျဖင့္ ရွင္ေပါလုက ရွင္ေပတရုအား ေ၀ဖန္ျပစ္တင္ခဲ့ဘူးသည္။ ဆိုရုိးစကားမ်ားအရ ရွင္ေပတရုသည္ အႏၱိအုတ္ျမိဳ ့တြင္ ေခတၱ ေနထိုင္ ခဲ့ျပီး၊ အႏၱိအုတ္ အသင္းေတာ္၏ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ျဖစ္ခဲ့ဘူးသည္ဟု ဆိုသည္။



ပံု(၁)၊ ရွင္ေပတရုအား ေျပာင္းျပန္ခ်ိတ္ဆြဲ ကားတိုင္တင္စဥ္



ပံု(၂)။ ရွင္ေပတရုအား ကိုယ္စားျပဳ တံငါသည္လက္စြပ္ကို ပုပ္ရဟန္းမင္းမ်ား ၀တ္ဆင္ပံု

သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ားအရ ရွင္ေပတရုသည္ ေရာမ၌ အေျခခ်ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ နီရိုးဘုရင္ လက္ထက္္ ေရာမ၌ ခရစ္ယာန္မ်ားကို ညွင္းဆဲႏွိပ္စက္သည့္ကာလတြင္ ရွင္ေပတရုသည္ ကားတိုင္တင္အသတ္ခံခဲ့ရျခင္းအားျဖင့္ မာတုရ ဂိုဏ္း၀င္ျဖစ္ခဲ့သည္။ အဆိုမ်ားအရ ကားတိုင္၌ ေဇာက္ထိုးခ်ိတ္ဆြဲ လ်က္ ေသဒဏ္ေပးျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ထိုသို ့ေဇာက္ထိုးဆြဲ ခံရျခင္းမွာလည္း ခရစ္ေတာ္ကားတိုင္တင္ခံရပံုႏွင့္ မထိုက္မတန္ ဆင္တူမည္ စိုးေသာေၾကာင့္ ရွင္ေပတရု၏ အလို ဆႏၵအတိုင္း ေျပာင္းျပန္ခ်ိတ္ဆြဲအသတ္ခံခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။ရွင္ေပတရုသည္ ထိုသို ့ကားတိုင္တင္မခံရမွီ ေရာမျမိဳ ့မွ ေရွာင္တိမ္းထြက္ေျပးရန္ ၾကိဳးစားေသးသည္ဟု ဆိုသည္။ သို ့ေသာ္ လမ္းခြပ္လတ္၌ ခရစ္ေတာ္မွ ရွင္ေပတရုအား ကိုယ္ထင္ရွားစြာျပေလသည္။ ”သခင္ အဘယ္အရပ္သို ့ သြားပါမည္နည္း” ဟု ေမးေသာအခါ ”ေပတရု ငါသည္ ေနာက္တၾကိမ္ ကားတိုင္တင္ခံရန္ ေရာမျမိဳ ့သို ့သြားပါသည္” ဟု ေျဖေလသည္။ ရွင္ေပတရုလည္း ေရွာင္တိမ္းရန္ မၾကိဳးစားေတာ့ဘဲ ထိုေနရာမွ ေရာမျမိဳ ့သို ့ ခ်က္ခ်င္းပင္ ေျခဦးျပန္လည့္ကာ မာတုရတို ့နည္းအတိုင္း ကားတုိင္၌ အသက္ကို စေတးခံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။



ပံု(၃)။ တမန္ေတာ္ရွင္ေပတရု

ရွင္ေပတရုသည္ ရုိမင္ကက္သလစ္(Roman Catholic)တို ့၏ ပထမဆံုးေသာ ပုပ္ရဟန္းမင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ပုပ္ရဟန္းမင္းမ်ား ၀တ္ဆင္ေသာ သူေတာ္စင္ တစ္ေယာက္ ပိုက္ကြန္ပစ္ေနပံုပါသည့္ တံငါသည္လက္စြပ္သည္ ရွင္ေပတရု၏ တံငါသည္က ဘ၀ကို ရည္ညြန္းၾကသည္။ ထိုမွ်မက ပုပ္ရဟန္းမင္းတို ့၏ ေသာ့ပံုသေကၤတသည္ ေကာင္းကင္ႏိုင္ငံကို ၀င္ရန္ တံခါးေသာ့ကို ရွင္ေပတရုအား ေပးအပ္ခဲ့သည္ကို အေျခခံျခင္း ျဖစ္္သည္။မႆဲ ၁၆း၁၉ အရ ေကာင္းကင္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ တံခါးေသာ့ကို ရွင္ေပတရုအား ေပးအပ္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

ဤေဆာင္းပါး ျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ကူညီစီစစ္ေပးေသာ ဆရာမ်ိဴးသူအား ေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္း။

အညြန္း။ ။

(၁)John Foxe ၏ Christian Martyrs of the world

(၂)Wikipedia

(၃) အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမ်ား

နာမေတာ္ျမတ္၌

လွမင္းသူ

Dr Shaw luu

လူ႔ဘ၀တြင္ လူသားတို႔ ေကာင္းက်ိဳးကို ေဆာင္ႏိုင္ေသာ အလုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။ ထိုအလုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးသည္ သူဂုဏ္ႏွင့္ သူ တင့္တယ္ၾကသည္သာျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ တင့္တယ္ေသာ အလုပ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကသည့္အနက္ စာေရးဆရာ အလုပ္ႏွင့္ ဆရာ၀န္ အလုပ္ကို ကြ်န္ေတာ္ အျမတ္ႏိုးဆံုးျဖစ္ေလသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ စာေရးဆရာသည္ လူသားတို႔၏ စိတ္ေရာဂါကို ကုသေပးႏိုင္၍၊ ဆရာ၀န္သည္ လူသားတို႔၏ ကိုယ္ေရာဂါကို ကုသေပးႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ပင္တည္း။


သည္မြန္ျမတ္ေသာ အလုပ္ ႏွစ္ရပ္အနက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ စာေရးဆရာမ်ား ေပၚထြန္းခဲ့သည္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ခဲ့ေလျပီ။ သို႔ရာတြင္ အေနာက္တိုင္း ေခတ္မွီ ေဆးပညာနည္းျဖင့္ ကုသေသာ ျမန္မာဆရာ၀န္မ်ား ေပၚထြန္းခဲ့သည္မွာမူ မၾကာလွေသးေပ။ အႏွစ္ တစ္ရာခန္႔သာ ရွိေပဦးမည္။ ယင္းသို႔ ေပၚထြန္းသည့္ ဆရာ၀န္မ်ားအထဲတြင္ မြန္လူမ်ိဳး ဆရာ၀န္ ေဒါက္တာ ေရွာလူး သည္ ပထမဆံုးျဖစ္ေလသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားထဲမွ အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာကို အစျပဳခဲ့သူမွာ မြန္လူမ်ိဳး ေဒါက္တာ ေရွာလူးပင္ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသင့္ေပသည္။

သို႔ရာတြင္ ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ အေနာက္တုိင္း ေဆးပညာကို ပထမဆံုး စတင္ သင္ယူသူကား မဟုတ္ေပ။ ပထမဆံုး စတင္ သင္ယူသူမွာ အမၼရိုစ္ ဒီရိုဇားရီးယိုး ဆိုသူ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ သူသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တစ္ဦးျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားကို လာေရာက္ေဆာင္ရြက္ေသာ အီတာလ်ံ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဖာသာ စင္ဂါမားႏိုးသည္ ၁၈၀၆ ခုတြင္ အီတလီျပည္သုိ႔ ျပန္သြားသည္။ သူႏွင့္အတူ ဒီရိုဇားရီးယိုးသည္ လိုက္ပါသြားက အီတလီ၌ ေဆးပညာရပ္မ်ားကို သင္ယူေလသည္။ သို႔ရာတြင္ ဘာေၾကာင့္ဟူ၍ မသိရ၊ ေဒါက္တာ ဒီရိုဇားရီးယိုးသည္ အမိျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ေရာက္မလာခဲ့ေပ။
အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာကို ပထမဆံုး သင္ၾကားသူ မဟုတ္ေသာ္လည္း ေဆးပညာ တတ္ေျမာက္၍ အမိျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ပထမဆံုး ျပန္လာ အမႈထမ္းသူ (၀ါ) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာမ်ိဳးေစ့ကို စတင္ ခ်ခဲ့သူကား ေဒါက္တာ ေရွာလူး ပင္ျဖစ္ေလသည္။
ေဒါက္တာေရွာလူးသည္ ေမာ္လျမိဳင္ ဇာတိျဖစ္သည္။ အဖမွာ ဦးေရႊသက္၊ အမိမွာ ေဒၚဖြားလွ ျဖစ္သည္။ ခရစ္ယန္ ဘာသာ၀င္ မြန္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ေမာင္ေရွာလူးကို ၁၈၃၉ ခုတြင္ ဖြားျမင္သည္။ ထိုအခ်ိန္၌ ေမာ္လျမိဳင္ျမိဳ႔ အပါအ၀င္ တနသၤာရီနယ္သည္ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္၌ က်ေရာက္ေနျပီ၊ အထက္ျမန္မာႏိုင္ငံကိုမူ သာယာ၀တီမင္း စိုးစံေနသည္။ ေမာင္ေရွာလူးသည္ ထူျခားသူျဖစ္သည္။ ငယ္ရြယ္စဥ္ကပင္ ဗဟုသုတကို လိုလားသည္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္တိုင္း ေခတ္မွီ ပညာရပ္မ်ားကို သင္ယူလိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္တြင္ အိႏၷိယျပည္ ကာလကတၱားျမိဳ႔သို႔ စြန္႔စားသြားေရာက္ကာ ေခတ္မွီ ပညာရပ္မ်ားကို ဆည္းပူးေလသည္။ ထိုအခ်ိန္၌ တနသၤာရီ နယ္သာမက ရန္ကုန္အပါအ၀င္ ေအာက္ျမန္မာႏိုင္ငံ တရပ္လံုးကို အဂၤလိပ္ ပိုင္ေနျပီ။ အထက္ျမန္မာႏိုင္ငံကိုမူ မင္းတုန္းမင္း စိုးစံေနသည္။ ေမာင္ေရွာလူးသည္ ကာလကတၱားတြင္ ၂ႏွစ္ခန္႔ ပညာဆည္းပူ အျပီးတြင္ ၁၈၅၇ ခု၊ စစ္ပါရီပုန္ကန္မႈၾကီးႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ေလသည္။ စစ္ပါရီမ်ားမွာ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္၌ အမႈထမ္းေနေသာ အိႏၷိယ စစ္သားမ်ားျဖစ္သည္။ နယ္ခ်ဲ႔ အဂၤလိပ္ လက္ေအာက္၌ ေနရသည္မွာ ဆင္းရဲ ဒုကၡေရာက္လွသျဖင့္ သူတို႔က ဦးေဆာင္လွ်က္ အိႏၷိယ အမ်ိဳးသားမ်ားက နယ္ခ်ဲ႔ကို ပုန္ကန္ျခင္းျဖစ္သည္။ ပုန္ကန္မႈ ျပင္ထန္သျဖင့္ ေဘးအႏၷရယ္ရွိလာသည္။ ေမာင္ေရွာလုမွာ ပညာသင္ေကာင္းဆဲ ျဖစ္သျဖင့္ အိႏၷိယမွလည္း မခြာလို၊ ဆက္လက္ေနထိုင္ရန္လည္း မျဖစ္ႏွင့္၊ အခက္အခဲ ၾကံဳေနရသည္။ သို႔ျဖင့္ သူသည္ ကာလကတၱား သေဘၤာဆိပ္၌ ေယာင္လည္လည္ ျဖစ္ေနသည္။ ထိုအခိုက္ အေမရိကန္ျပည္သို႔ သြားမည့္ သေဘၤာတစင္းသည္ ကာလကတၱားသို႔ ေခတၱ ၀င္ဆိုက္လာသည္။ သေဘၤာေပၚတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သံုဆယ္ျမိဳ႔၌ ခရစ္ယာန္ သာသနာျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ဆရာမၾကီး မစ္မာရီယာအင္ေဂါ ပါလာသည္။ ဆရာမၾကီးသည္ အားလပ္ခြင့္ရသျဖင့္ အေမရိကန္သို႔ ေခတၱျပန္ျခင္း ျဖစ္သည္။ သူႏွင့္ ေမာင္ေရွာလုတို႔ ေတြ႔ၾကသည္။ ေမာင္ေရွာလု သူ႔ကို အေၾကာင္းစံုေျပာျပေသာအခါ သူသည္ ပညာလိုလားေသာ သူငယ္ေလးအေပၚ ကရုဏာ သက္သြားသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ အေမရိကန္၌ ပညာ ဆက္လက္ဆည္းပူးလိုပါက စီစဥ္ေပးမည့္ အေၾကာင္း ေျပာသည္။ ေမာင္ေရွာလုမွာ ၀မ္းသာမဆံုးျပီ။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ ႏွစ္ဦးတြင္ ေငြမရွိ။ ေလာေလာဆယ္ ေမာင္ေရွာလု အေမရိကန္သုိ႔ လုိက္ပါရန္ သေဘၤာခမရွိ၊ မတတ္ႏိုင္ျပီ။ ေနာက္ဆံုး ဆရာမၾကီးက သေဘၤာကပၸတိန္ကို အၾကိဳးအေၾကာင္း ေျပာျပ ေတာင္းပန္သည္တြင္ ေမာင္ေရွာလူးသည္ သေဘၤာ စားေသာက္ခန္း၌ စားပြဲထိုးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ရင္း လိုက္ပါခြင့္ရေလသည္။
ထိုေခတ္ အေမရိကန္သို႔ သေဘၤာခရီးျဖင့္ သြားလာရသည္မွာ မလြယ္ကူ။ စူးအက္တူးေျမာင္းလည္း မေပၚေသး။ သေဘၤာကလည္း ယခုေခတ္ကဲ့သို႔ ေခတ္မမွီ။ အေျပာက်ယ္လွသည့္ သမုဒၵရာၾကီးကို တေရြ႔ေရြ႔ ကူးျဖတ္ခဲ့ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄လ ၾကာေသာအခါတြင္မွ အေမရိကန္ျပည္ နယူးေယာက္ျမိဳ႔သို႔ ဆိုက္ေရာက္ေလသည္။
ဆရာမၾကီး၏ ေဆာင္ရြက္ေပးခ်က္အရ နယူးေယာက္ျမိဳ႔မွ ကုန္သည္တဦးႏွင့္ လူ၀ီစဗက္ရွိ တကၠသိုလ္ (ယခု ဗတ္ကနဲ တကၠသိုလ္) မွ သီအိုလိုဂ်ီ ပါေမာကၡတစ္ဦးက ေမာင္ေရွာလူးကို ကူညီေထာက္ပံ့ၾကသည္။ ေမာင္ေရွာလူးသည္ သူလိုခ်င္ ေတာင့္တေသာ ပညာရပ္မ်ား ဆည္းပူးႏိုင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းရာ ၁၈၅၉ ခုႏွစ္တြင္ လူ၀ီစဗတ္ရွိ တကၠသိုလ္သို႔ ၀င္ခြင့္ရသြားသည္။ ထိုတကၠသိုလ္တြင္ ဂရိဘာသာ၊ လက္တင္ဘာသာ၊ သခ်ၤာ၊ ဓာတုေဗဒ၊ ဖီလိုဆိုဖီ၊ ရုကၡေဗဒ၊ ဘူမိေဗဒ၊ ႏိုင္ငံေရး ေဘာဂေဗဒ၊ နကၡတၱေဗဒ၊ အေမရိကန္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒ စသည္တို႔ကို ေမာင္ေရွာလု ေလ့လာ ဆည္းပူးသည္။ သူသည္ ထိုေခတ္ အေမရိကန္ ေက်ာင္းသားမ်ား နည္းတူ ေက်ာင္းတက္ရင္း တဖက္က အလုပ္လုပ္သည္။ ပါေမာကၡ တစ္ဦးအိမ္တြင္ တနာရီ ၁၀ ဆင့္ႏႈန္းျဖင့္ အလုပ္၀င္လုပ္သည္။ ထိုစဥ္က အေမရိကန္ျပည္မွာ ကုန္ပစၥည္း ေပါသည္။ ယခု ေကာ္ဖီတခြက္လွ်င္ ၉၉ ဆင့္ေပးရေသာ္လည္း ထိုစဥ္က ၁၀ ဆင့္သာ ေပးရသည္ ဆိုသည္။ ေမာင္ေရွာလူးသည္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မ်ားတြင္ အျခားျမိဳ႔နယ္မ်ားသို႔ လွည့္လည္ သြားေရာက္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္း၊ ျမန္မာလူမ်ိဳးတို႔၏ ဓေလ့ထံုးစံ အေၾကာင္း တရားေဟာေျပာသည္။ ထိုအတြက္ ဥာဏ္ပူေဇာ္ခ ေငြမ်ား ရေသးသည္။ ဤသို႔ ပညာသင္ေနစဥ္ အတြင္း ေမာင္ေရွာလူးသည္ အေမရိကန္ျပည္တြင္းစစ္ႏွင့္ ၾကံဳေတြ႔ျပန္သည္။ ေငြ၀ယ္ကြ်န္ ျပသနာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လင္ကြန္း ဦးေဆာင္ေသာ ေျမာက္ပိုင္းသားမ်ားႏွင့္ ေတာင္ပိုင္းသားမ်ား တိုက္ခိုက္ၾကသည္။ တိုက္ပြဲမ်ား အႏွံ႔အျပား အျပင္းအထန္ ျဖစ္ပြားသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ေမာင္ေရွာလူးကား မတုန္မလႈပ္၊ အားမေလွ်ာ့။ ပညာကို ၾကိဳးပမ္း၍ ဆက္လက္ သင္ယူသည္။ သို႔ျဖင့္ ၅ႏွစ္ အၾကာတြင္ ထိုတကၠသိုလ္မွ ဘီေအဘြဲ႔ ရခဲ့ေလသည္။
ဘီေအ ေအာင္ေသာ္လည္း ေမာင္ေရွာလူးသည္ မရပ္တန္႔ေသး။ ေဆးပညာကို ဆက္လက္ ဆည္းပူးရန္ ၾကိဳးပမ္းျပန္သည္။ တကယ့္ ပုဂၢိဳလ္ထူးပါ တကား။

စင္စစ္ သူ႔ႏွလံုးသား၌ အေနာက္တိုင္း ေခတ္မွီ ေဆးပညာကို သင္ယူလွ်က္ ေ၀ဒနာရွင္ လူသားမ်ားကို ေဆး၀ါး ကုသလိုေသာ ဆႏၷသည္ ငယ္စဥ္ကပင္ ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ သူငယ္စဥ္က ေမာ္လျမိဳင္၌ ေဒါက္တာ ဂ်ပ္ဆင္ႏွင့္ တရပ္တည္း အတူေနထိုင္ခဲ့ဖူးသည္။ သူ႔မိဘမ်ားႏွင့္ ေဒါက္တာ ဂ်ပ္ဆင္သည္ အလြန္ခင္မင္ ရင္းႏွီးသည္။ သူ႔မိဘမ်ားသည္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ၀င္အျဖစ္ အဦးဆံုး ခံယူေသာ ျမန္မာမ်ားအထဲတြင္ အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။ တေန႔တြင္ ေဒါက္တာ ဂ်ပ္ဆင္သည္ နာမက်န္းျဖစ္ရာမွ အသည္းအသန္ ေ၀ဒနာ ခံစားရသည္။ ထိုအခ်ိန္၌ ေမာ္လျမိဳင္တြင္ သူ႔ေ၀ဒနာကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးႏိုင္မည့္ ဆရာ၀န္မ်ားမရွိ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း မရွိ။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆြမ်ိဳး မိတ္သဂၤဟမ်ားက ဂ်ပ္ဆင္ကို သေဘၤာျဖင့္ တင္ကာ ႏိုင္ငံျခားသို႔ ေခၚေဆာင္သြားၾကသည္။ ဤအခ်င္းအရာကို ေမာင္ေရွာလူး ေကာင္းစြာ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရသည္။ တဖန္ လမ္းခရီး၌ ေဒါက္တာဂ်ပ္ဆင္ ကြယ္လြန္သြားသည္ကိုလည္း သူၾကားသိလိုက္ရသည္။ ထိုကတည္းက သူ႔ႏွလံုးသား၌ ဆရာ၀န္လုပ္လွ်က္ လူအေပါင္း၏ အသက္ကို ကယ္တင္လိုေသာ စိတ္ေကာင္းစိတ္ျမတ္မ်ား ေပၚေပါက္ခဲ့သည္မွာ ယေန႔တိုင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူသည္ အိုင္ဟိုင္ရိုးျပည္နယ္ ကလိဗလင္း ကုသိုလ္ျဖစ္ ေဆးရံုရွိ ေဆးေကာလိပ္တြင္ ေဆးပညာကို ဆက္လက္ သင္ယူေလသည္။ ၃ႏွစ္ အၾကာ ၁၈၆၇ခုတြင္ ေမာင္ေရွာလူးသည္ ေဆးအတတ္ကို ေကာင္းစြာ ေအာင္ျမင္ တတ္ကြ်မ္းေလသည္။ ေဆးပညာ အမ္ဒီဘြဲ႔ ရေလသည္။ ထိုႏွစ္မွာပင္ ဗက္ကနဲတကၠသိုလ္ကလည္း သူ႔ကို အမ္ေအဘြဲ႔ ခ်ီးျမွင့္ ျပန္ေလသည္။
ေမာင္ေရွာလု အဖို႔ ပညာစံုျပီ။ သူ သင္ၾကားလိုေသာ ပညာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားျပီးျပီ။ ေမာင္ေရွာလူး ဘ၀မွ ေဒါက္တာ ေရွာလူး ဘ၀ကိုလည္း ခံယူရရွိျပီ။ ထို႔ေၾကာင့္ အမိျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ျပန္ရန္ ျပင္ဆင္ေလသည္။ မျပန္မီ သူသည္ ထိုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု သမၼတၾကီး အင္ဒရူး ဂြ်န္ဆင္ႏွင့္ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသည္။ သမၼတ ဂြ်န္ဆင္မွာ လင္းကြန္း ကြယ္လြန္ျပီးေနာက္ သမၼတ ရာထူးကို ဆက္ခံရသူ ျဖစ္သည္။ ၁၇ ဆက္ေျမာက္ သမၼတပင္ ျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာ ေရွာလူးကို သမၼတ ဂြ်န္ဆင္သည္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ လက္ခံေတြ႔ဆံုသည္။ စင္စစ္ ေဒါက္တာေရွာလူးသည္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ပညာဆည္းပူးရန္ လာေရာက္သည့္ ပထမဆံုးေသာ ျမန္မာေက်ာင္းသားပင္ ျဖစ္ေလသည္။ ေဒါက္တာ ေရွာလူးက သမၼတၾကီးအား မိမိ အမိႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ေတာ့မည့္အေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ ဤတြင္ သမၼတၾကီးက မင္းတုန္းမင္းထံသို႔ ေဒါက္တာ ေရွာလူး အတြက္ ေထာက္ခံစာ တစ္ေစာင္ ေရးေပးလိုက္ေလသည္။
၁၈၆၇ ခုႏွစ္ မကုန္မီပင္ ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ အမိျမန္မာႏိုင္ငံ သို႔ ျပန္လာခဲ့သည္။ လမ္းတြင္ လန္ဒန္၊ ပဲရစ္၊ ေအသင္၊ သီဟို (သီရိလကၤာ)၊ ကာလကတၱား စသည္ တို႔သို႔ ေခတၱ ၀င္ေရာက္ခဲ့ေသးသည္။ ေဒါက္တာေရွာလူး သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ေသာ္ ရတနာပံုျမိဳ႔သို႔ တက္သြားကာ မင္းတုန္းမင္းၾကီးထံေမွာက္ အခစား၀င္သည္။ မင္းတုန္းမင္းၾကီးသည္ သူ႔ကို ေကာင္းစြာ လက္ခံစကားေျပာသည္။ သမၼတ ဂြ်န္ဆင္၏ ေထာက္ခံစာကိုလည္း ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ လက္ခံယူသည္။ ထို႔ေနာက္ ေဒါက္တာ ေရွာလူးကို သားေတာ္တစ္ပါးကဲ့သို႔ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ကာ ေျမာက္ဥယ်ာဥ္ေတာ္၌ ထားသည္။ ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ ရက္ေပါင္း ၂၀ ခန္႔ စည္းစိမ္ ခ်မ္းသာ ခံစား၍ ေနခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ မင္းတုန္းမင္းၾကီးအား သူ႔ကို ဤသို႔ ခ်ီးေျမွာက္သည္ကို ၀မ္းသာ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း။ သို႔ေသာ္ သူသည္ စည္းစိမ္ခံ၍ မေနလို၊ သူသင္လာေသာ ပညာမ်ားကို အသံုျပဳလွ်က္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္ လုပ္လိုေၾကာင္း ေလွ်ာက္ထားသည္။ မင္းတုန္းမင္းၾကီးကလည္း ၾကည္သာစြာ ခြင့္ေပးသည္။ သူ႔ကို လက္ေဆာင္မ်ား ေပးကာ ေအာက္ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လႊတ္လိုက္ေလသည္။
ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ ရန္ကုန္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ အလုပ္လုပ္ရန္ ၾကိဳးပမ္းသည္။ သို႔ေသာ္ အဂၤလိပ္အစိုးရက သူတို႔ထံတြင္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ မေပးေပ။ မင္းတုန္းမင္းၾကီး၏ ေျမွာက္စားျခင္း ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္သျဖင့္ မယံုၾကည္ ဟု ဆိုကာ အလုပ္မေပးျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ျဖင့္ ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ ေမာ္လျမိဳင္သို႔ ျပန္ကာ မုတၱမတြင္ ကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္းဖြင့္လ်က္ ေက်ာင္းသား ၃၀ ကို စာသင္ေပးသည္။ ထို႔ေနာက္ ၆လ အၾကာတြင္ ေမာ္လျမိဳင္ ေအဘီအမ္ေက်ာင္း၌ ဆရာ၀င္လုပ္သည္။ ၁၀ ႏွစ္ၾကာသည္။ ထို႔ေနာက္ ေက်းဇူးရွင္ ဆရာမၾကီး မာရီယာအင္ေဂါကို ေက်းဇူးဆပ္သည့္အေနျဖင့္ သံုဆယ္ရွိ ဆရာမၾကီး၏ ေက်ာင္းတြင္ ၃ႏွစ္တိတိ ဆရာ ၀င္လုပ္သည္။ အာဏာပိုင္တို႔က သူ၏အရည္အခ်င္းကို လည္းေကာင္း၊ သူ၏ ေစတနာကို လည္းေကာင္း သိရွိၾကသျဖင့္ သူ႔ကို ပညာေရးဖက္တြင္ အမႈထမ္းရန္ ရာထူးၾကီးမ်ား ေပးသည္။ ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ လက္မခံခဲ့။ ေက်ာင္းဆရာအလုပ္ကို ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ျပီးျပီ ျဖစ္၍ ဆရာ၀န္အလုပ္ကိုသာ လုပ္ခ်င္ေနသည္။ ေဆးဖက္တြင္ကား အဂၤလိပ္အစိုးရက သူ႔ကို ေနရာမေပးေပ။ ေဆးဖက္တြင္ လစ္လပ္ေသာ ေနရာမရွိ ဟု ဆိုထားသျဖင့္ မရခဲ့။ ထို႔ေၾကာင့္ သူသည္ ေမာ္လျမိဳင္သို႔ ျပန္ကာ အေမရိကန္ သာသနာျပဳ ဆရာ၀န္မၾကီး ေဒါက္တာ အယ္လင္မစ္ခ်ယ္ ထံတြင္ အကူ ဆရာ၀န္အျဖစ္ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကိုင္သည္။ ၁၀ ႏွစ္ လုပ္ကိုင္ျပီးေသာအခါ ကိုယ္ပိုင္ေဆးခန္းဖြင့္ကာ ေဆးကုသည္။ တစ္ဖက္ကလည္း ေမာ္လျမိဳင္ အစိုးရေက်ာင္းႏွင့္ ေနာ္မယ္ေက်ာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔တြင္ ပါ၀င္ကာ ပညာေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးေလသည္။
ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ အိမ္ေထာင္ ႏွစ္ဆက္ က်ဖူးသည္။ ရန္ကုန္ အစိုးရေက်ာင္း၌ ဆရာ လုပ္ေနစဥ္ အဂၤလပ္ စစ္ဗိုလ္ ကပၸတိန္တစ္ဦး၏ သမီး မစ္လူစီပရရား ႏွင့္ ေရွးဦးစြာ အိမ္ေထာင္က်သည္။ ကေလး ၇ ေယာက္ရသည္။ အငယ္ဆံုး သတၱမေျမာက္ ကေလးငယ္ကို မီးဖြားစဥ္ ကြယ္လြန္သြားရွာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၂ ႏွစ္အၾကာတြင္ ဒုတိယ အိမ္ေထာင္ ေဒၚေရႊႏွင့္ လက္ထပ္ေလသည္။ ကေလး ၃ ေယာက္ ရရွိသည္။
သူသည္ ပညာကို ၾကိဳးစားသင္ယူသည့္ နည္းတူ အလုပ္ကိုလည္း ၾကိဳးစားလုပ္ကိုင္သူျဖစ္သည္။ က်န္မာေရးကလည္း အထူးေကာင္းမြန္သည္။ ၇၄ နွစ္ အရြယ္အထိ သန္တုန္း ျမန္တုန္းပင္။ ၁၉၂၉ ခု၊ အသက္ ၉၀ အရြယ္တြင္ကား ကြယ္လြန္သြားရွာေလသည္။ သူ႔ဇာတိ ျဖစ္ေသာ ေမာ္လျမိဳင္မွာပင္ ကြယ္လြန္သြားေလသည္။
သူ ကြယ္လြန္ေသာ္လည္း သူ႔အမည္ကား မေသ။ သူ႔ဇြဲ၊ သူ႔ သတၱိကား မကြယ္။ သူ႔လုပ္ငန္းကား မမွိန္။ ယေန႔ ျမန္မာ ဆရာ၀န္မ်ား၏ ဖခင္ၾကီးအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားထဲမွ အေနာက္တိုင္း ေခတ္မီ ေဆးပညာကို ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အဦးဆံုး မ်ိဳးေစခ်ခဲ့သူ အျဖစ္ လည္းေကာင္း။ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ မြန္လူမ်ိဳးတို႔၏ ဂုဏ္ကို ေဆာင္ခဲ့သူအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ေဒါက္တာ ေရွာလူးသည္ ထင္ရွားဆဲပင္။


မွတ္ခ်က္။
၁။ မင္းသုေ၀ ေရးသားေသာ ပထမ ျမန္မာမ်ား စာအုပ္ (ဒု-ၾကိမ္ထုတ္) ပထမျမန္မာမ်ား စာအုပ္မွ တဆင့္ေဖၚျပျခင္းျဖစ္သည္။
၂။ ဆရာၾကီး ဂ်ပ္ဆင္အားျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္ ပထမဆံုး ခရစ္ေတာ္ကို လက္ခံခဲ့သာ မိသားစုမွ ေပါက္ဖြားလာျပီ။ ပထမဆံုးေသာ ျမန္မာလူမ်ိဳး Bucknell University, Lewisburg အေမရိကန္ပညာသင္။ ပထမဆံုးေသာ အေနာက္တိုင္း ေဆးပညာသင္ ျမန္မာလူမ်ိဳး ဆရာ၀န္။ ပထမဆံုးေသာ အေမရိကန္သမၼတႏွင့္ ေတြ႔ဆံုသူ ျမန္မာလူမ်ိဳး.. ျဖစ္ပါသည္။
၃။ ခရစ္ေတာ္အားျဖင့္ ဘုန္းေတာ္ထင္ရွားေစသည့္ ျဖစ္ရပ္မွတ္တမ္းျဖစ္ပါသည္။ ခရစ္ေတာ္ကိုသာ ကိုးစားျပီး ေငြမရွိေသာ္လည္း အေမရိကန္ျပည္တြင္ တကၠသိုလ္ပညာ ျပီးစီးေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ႏွင့္ ျမန္မာျပည္တြင္ ဘုန္းေတာ္ထင္ရွားေစေသာ တရားေဟာဆရာတစ္ဦးအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္မ်ား .. မွာလည္း ဘုရားေက်းဇူးေတာ္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ယခုေခတ္ အေမရိကားေရာက္ ျမန္မာလူငယ္မ်ားအတြက္ ဦးေဆာင္လမ္းျပ တဦးျဖစ္ပါသည္။

The End...
Ref: http://www.scribd.com/full/4847448?access_key=key-22fglwdg5z4f0v7ecde9